Друкаваць

109727407Як глядзець на дасягненне даходу? Ці ёсць такая рэч, як хрысціянскі бізнес? На гэтыя і іншыя пытанні адказвае прадпрымальнік Марцін Гансёрак.

Славамір Затвардніцкі: Спачатку я запытаюся так: Ці хрысціянскі бізнесмен не павінен аддаць свае багацці жабракам?

Maрцін Гансёрак: Уявіце, што хрысціянскі бізнесмен аддаў сваю маёмасць, якая складалася з бізнеса, дома, аўтамабіля і 300 000 злотых ў яго ўліковым запісе. Кампанію аддаў нехрысціяніну, таму што ні адзін хрысціянін не прыме бізнесу або ўласнасці па адной простай прычыне – ён таксама павінен быў бы ўсё раздаць. Кампанія трапіла б у рукі няверуючаму, і – скажам – асобе, якая нічога не разумее ў кіраванні бізнесам. У выніку той бы залез у даўгі. Грошы пайшлі бедным, якія хутка распусцілі іх, таму што, не маючы ніколі справаў з вялікай наяўнасцю, яны не валодаюць і адпаведнымі навыкамі, каб добра карыстацца грашыма. Грошы распусцілі на алкаголь і вопратку. Дом быў перададзены на карысць фонда, які падтрымліваў наш бізнесмен на працягу многіх гадоў, і які цяпер – з-за перарыву ў падтрымцы (бізнесмен ужо нічым не валодае) – збанкрутуе. Бізнесмен у сувязі з адсутнасцю сродкаў існавання падвяргаецца розным спакусам (крадзеж, махлярства і г.д.).

С.З.: Маё пытанне было трохі правакацыйным, і сапраўды абсурдным, але затым у распаўсюджаным мысленні ўсё яшчэ існуе меркаванне, што грошы – гэта нешта дрэннае, і вучні Пана Езуса павінны трымацца ад іх далей.

М.Г.: Грошы не з'яўляюцца ні добрым, ні дрэнным, аб чым сведчыць той факт, што мы можам выкарыстоўваць іх для розных мэтаў, і добрых (падтрымка Касцёла, місій, дапамога патрабуючым, заспакаенне патрэбаў, такіх як ежа, адзенне, жыллё) і дрэнных (вайна, парнаграфія і г.д.). Біблія кажа, што не самыя грошы, але іх жаданне – корань усякага зла. Так што грошы нейтральныя, цяжка прыпісваць для іх нейкую моц або значэнне; яны з'яўляюцца плацёжным сродкам, інструментам, які мы выкарыстоўваем – як аўтамабіль або брытва. Гэта проста наша стаўленне да грошай можа быць прычынай блытаніны і праблем.

С.З.: Як жа тады глядзець на даходы і багацце з хрысціянскага пункту гледжання?

М.Г.: У нашай краіне гэта вельмі складанае пытанне. Мы не прывыклі думаць на гэту тэму. Наша свабодная рынкавая эканоміка працуе толькі каля дваццаці гадоў. Гэты час быў часам заробку " хто як мог". Мы даведаліся, як атрымаць грошы, але нас не вучылі, што рабіць з імі пасля. Калі ласка, звярніце ўвагу, што ў школах нас вучаць, як атрымаць тую ці іншую прафесію, ці ўскосна, як зарабіць, а пытанне распараджэння імі цалкам адсоўваюць на бок. Але дасягненне даходу – гэта толькі частка тэмы набыцця маёмасці, і, акрамя таго, лягчэйшая частка; забываюць пра пытанне, звязанае з карыстаннем даходамі або кіраваннем імі. Толькі раўнадзейная гэтых двух рэчаў дае нам поўную карціну на тэму ўзбагачэння.

Біблія кажа, між іншым, пра два паняцці, звязаныя з фінансавай сферай: пра быццё кіраўніком і пра ўладу; абодва гэтыя паняцці дэманструюць адзіны падыход, якім мы павінны карыстацца ў дачыненні да грошай у кожны момант нашага жыцця, нават пры прыняцці малых і вялікіх рашэнняў, звязаных з імі. Як хрысціяне, мы павінны верыць, што грошы, якія мы атрымліваем, будуць нам – выкарыстаю фармулёўку нашага папы Яна Паўла II – "дадзены і зададзены".

Ўзбагачэнне не з'яўляецца ні добрым, ні дрэнным. Гэта толькі матывы, якімі мы кіруемся, і спосабы, якія выкарыстоўваем для таго, каб дасягнуць багацця, вызначаюць значэнне і наступствы, якія яно прыносіць.

Мы з'яўляемся распарадчыкамі ўласнасці Бога, атрымліваем часам больш, а часам менш. Пра гэта распавядае прыпавесць пра таленты - ці пра сродкі плацяжу, якія выкарыстоўвалі ў тыя часы. У гэтай прыпавесці распарадчыкі не нясуць адказнасці за тое, наколькі вялікі маёнтак маюць, але за тое, як яны выкарысталі тое, што атрымалі. Мы не валодаем "нашай" уласнасцю (а часам нам найбольш гэта баліць), але затое мы з’яўляемся распарадчыкамі ў імя Бога, уладальніка нашай уласнасці, кіруем ёй – забяспечваючы годнае жыццё сабе і сваёй сям'і, клапоцячыся пра людзей, якіх нам даверылі, клапоцячыся пра будаванне Царства Божага і г.д. У гэта кіраванне ўключаюцца ўсе рашэнні, звязаныя з нашымі фінансамі, а менавіта: адукацыя, пенсія, бізнес, выдаткі на пражыванне і г.д.

Многія багатыя бізнесмены могуць сказаць, што багацце з'яўляецца цяжарам, і ўтрыманне багацця часта звязана з хваробай, няпоўнымі сем'ямі, жыццёвымі драмамі. Але ці Божае благаслаўленне можа забіваць нас? Я так не думаю! У такім выпадку, што забівае? Жыццё вышэй стандарту, які Бог прадвызначыў для нас. Гледжанне на гэта пытанне з пункту стратэгічнага кіравання вырашае шмат праблемаў.

С.З.: Ці ўвогуле можна рабіць бізнес, заснаваны на хрысціянскіх прынцыпах? У сучасным свеце, які, здаецца, ужо не столькі ахрысціянскі, а што яўна – антыхрысціянскі?

M.Г.: Гэтага пытання ўжо даўно чакаю. Адзін з лідэраў Crown Financial Ministries гаворыць, што не існуе такой рэчы, як хрысціянскі бізнес, але існуе бізнес, які робіць хрысціянін. Нельга таксама гаварыць пра бізнес, заснаваны на хрысціянскіх прынцыпах, таму што няма такога паняцця, як хрысціянскі прынцып вядзення бізнесу.

Часта ў Польшчы паглядаем на нашу веру, як на набор правілаў, выкананне якіх гарантуе нам пэўныя перавагі, але пры такім падыходзе да веры мы губляем веданне вялікай таямніцы, якую для нас мае Бог, губляем мільёны Яго абяцанняў, і перш за ўсё – поўныя запалу жывыя адносіны, якія развіваюцца, таму што яны дынамічныя, часам непрадказальныя, поўныя любові і клопату, і радасці.

Гэтак жа і з вядзеннем бізнесу хрысціянамі. То, як мы паводзім сябе ў нашых фірмах, з'яўляецца адлюстраваннем нашага духоўнага стану, таго, чым мы жывем, чаму або каму падпарадкоўваемся, чым кіруемся, як хрысціяне. Заўважаю, што людзі адчайна шукаюць паслугаў, якія бы выконвалі хрысціяне, таму што эканамічная дзейнасць – гэта не толькі сухі продаж прадукту, але і ўсталяванне адносін, забеспячэнне паважлівага стаўлення да чалавека, дар іншаму чалавеку таго, што часам можа быць больш важным, чым сам прадукт. Праўда ў тым, што свет можа быць антыхрысціянскім, але гэта не перашкаджае яму сумаваць па тым, што маюць хрысціяне, і чым могуць падзяліцца. Свет вельмі ахвотна з гэтага карыстаецца.

С.З.: Але я сумняваюся адносна таго, ці можна быць канкурэнтаздольным, калі сур'ёзна ставіцца да хрысціянскіх каштоўнасцяў, бо канкурэнцыя патрабуе бязлітаснай стратэгіі, якая часта пазбаўлена якіх-небудзь маральных абмежаванняў.

М.Г.: Мы, хрысціяне, маем стратэгію, якой не мае абсалютная канкурэнцыя, і таму даводзіцца звяртацца да стратэгіі, пазбаўленай любых абмежаванняў. Нажаль, часам мы недаацэньваем той стратэгіі або пазбягаем яе выкарыстання. Часта ў нашай працы мы стараемся пераймаць канкурэнцыю, замест таго, каб ствараць нешта новае, а дакладней – сказаў бы – штосьці старое, якое ўжо даўно запісана ў Бібліі.

У апошні час з вялікім здзіўленнем я выявіў, што найбольш эфектыўныя і наватарскія практыкі бізнесу дзіўным чынам падобны да рашэнняў з Евангелля. Гэта супадзенне? Я сфармуляваў бы такі тэзіс: у свеце выкарыстоўваюць такія рашэнні, якія даюць эфект, і таму ўсе часцей выкарыстоўваюць (выключна ў мэтах вырашэння задач) рашэнні евангельскія, якія гэты эфект даюць. Калі канкурэнцыя пачынае заўважаць хрысціянскія каштоўнасці, чаму мы ўсё яшчэ сумняваемся ў іх, а пазбяганне іх выкарыстання ў бізнесе апраўдваем рознымі перашкодамі?

С.З.: Мае назіранні прывялі мяне да тэзісу аб тым, што пры такой падатковай сістэме, якая існуе ў Польшчы, і з-за вагі ўсіх падаткаў, якія прадпрымальнік павінен плаціць дзяржаве, выжыванне фірмы на рынку патрабуе ад уладара такога ўдзелу, які часта прыводзіць яго да працагалізму. Гэта быў бы выбар: працагалізм або банкруцтва. Што вы думаеце?

М.Г.: У гэтым годзе я быў у Ізраілі і гаварыў з людзьмі, якія жывуць у гэтай краіне. Іх падаткі пачынаюцца з 30-40%. Што яны могуць сказаць? Можа паўтаруся, але і падаткі не з'яўляюцца ні добрымі, ні дрэннымі. Толькі тое, як мы думаем пра іх, і тое, да чаго гэтае мысленне прыводзіць, вырашае ўсё.

Я прадпрымальнік і аплачваю ўсе неабходныя ўзносы ў поўным аб'ёме. Я сумленна ўлічваю ўсе расходы, але я бачу, як узрастае благаслаўленне. Калі мы называем сябе хрысціянамі, а не верым, што Езус можа справіцца з высокімі падаткамі, ці можам верыць у значна больш буйныя і сур'ёзныя рэчы? Я не кажу, што гэта простая задача, але найбольш праблем у гэтай тэме прыпадае не на пад’ем падаткаў, але на нашу, часта схаваную ад нас саміх, прагнасць. Высокія падаткі і іншыя расходы прыводзіць да таго, што даход, які нам застаецца, не задавальняе ўсе нашы патрэбы. Вось дзе мы павінны прыкласці намаганні, каб кантраляваць свае выдаткі і свядома імі кіраваць. Але для таго, каб зрабіць гэта, мы павінны прайсці цяжкі шлях, каб мець справу з нашымі перакананнямі і звычкамі.

Працагалізм або банкроцтва? Я б дадаў таксама сардэчны прыступ, разбітыя сем'і, запазычанасці, раннюю смерць, нерэалізаванае жыццё, дэпрэсію, адсутнасць адчування мэты, запалу і місіі. Але Езус – паводле Бібліі – дае нам альтэрнатыву: замест працагалізму або банкруцтва мы можам выбраць жыццё ў супакоі і благаслаўленні.

С.З.: Аднак, гэта патрабуе ад бізнесмена клопату пра захаваннем належнай іерархіі ў жыцці. Але як змагацца з захаваннем адпаведных прапорцый у адносінах “сям’я-праца”?

М.Г.: Абавязкова павінен захавацца той парадак, які Гасподзь паказаў: па-першае, сям’я, а затым работа. Калі мы пачынаем паддавацца спакусе, калі наша дзейнасць не здолее без нашага кругласутачнага абавязацельства, мы трапляем у залежнасць, якая разбурае нашу сям'ю. Гэта настолькі важная паслядоўнасць, што мы не можам яе ігнараваць.

Як гэтага дасягнуць? Я думаю, што тут важна наша ўпэўненасць у Духу Святым і штодзённая малітва за нашу працу, а таксама паслядоўная прафесійная дыета, а менавіта: зацікаўленасць, бескампраміснасць, цяжкая праца ў прызначаны для яе час.

С.З.: А як наконт асабістага развіцця? Ці дастаткова для яго часу і намаганняў? Пытаюся таксама пра духоўны рост – узрастанне ў адносінах з Панам Езусам, служэнне Касцёлу ...

М.Г.: Гэта заўсёды пытанне прыярытэтаў і наступстваў нашага выбару. Можна не мець для гэтага часу і знайсці тысячу апраўданняў, а можна паспяхова быць зацікаўленым прымаць удзел у службе, асабістым развіцці, сваёй уласнай кампаніі.

Калі гаворка ідзе аб маім жыцці, я заўважыў тэндэнцыю: у мяне ёсць больш часу на ўсё, калі я праводжу яго ў правільным парадку: Бог, жонка, дзеці, праца, служэнне. Так не бывае, што ў мяне не хапала часу, калі я пачынаю свой дзень з аддачы яго Богу. Канешне, бываюць і цяжкія моманты, але гэта нармальна тут, на зямлі.

С.З.: Мяне цікавяць матывы, па якіх хрысціяне прымаюць рашэнне весці бізнес.

М.Г.: Асноўным матывам вядзення бізнесу для хрысціяніна з'яўляецца ўслаўленне Бога і служэнне іншым. Не заўсёды такім чынам матываваны бізнес павінен прыносіць задавальненне, але яно не з'яўляецца галоўным матывам вядзення бізнесу (з’яўляецца вельмі важным матывам, але не абавязковым).Такі падыход вельмі змяняе наш погляд на гаспадарчую дзейнасць, да якой трэба вельмі добра падрыхтавацца (напрыклад, сабраць належныя сродкі для абароны актыўнасці ў сітуацыі адсутнасці прыбытку). Але так матываваная эканамічная дзейнасць служыць інтарэсам і кліентаў, і ўладальніка.

С.З.: І так было ў вашым выпадку?

М.Г.: У маім выпадку, на жаль, дзейнасць не была ад пачатку так матывавана. Як малады чалавек, я адкрыў бізнес, каб дасягнуць высокага даходу, і па гэтай прычыне я перажыў шмат расчараванняў і канкурэнцыі; калі быў прыбытак, я быў рады, калі яго не было – хадзіў смутны. Звярніце ўвагу на маю матывацыю: мне не хапала кожны дзень працы аддавання славы Богу і радасці, якая з гэтага выцякае, не хапала таксама радасці ад дапамогі кліентам і засяроджанасці на вырашэнні іх праблемаў.

Належнай матывацыяй павінна быць радасць – калі б я аддаў у той дзень хвалу Богу, калі я б дапамог кліентам і калі дасягнуў бы прыбытку (выкананне першых двух пунктаў не заўсёды, але досыць часта ўплывае на з'яўленне трэцяй).

Сёння, калі думаю аб вядзенні бізнесу, задумваюся, з аднаго боку, над маімі навыкамі, інтарэсамі, сферамі кампетэнцыі, з іншага боку, над рынкам, тымі сектарамі, якія пакуль слаба развітыя або ў іх з’яўляецца нейкая ніша, якая паказвае на незадаволеныя запатрабаванні кліента.

С.З.: Як “упусціць” Пана Езуса ў прафесійную працу?

М.Г.: Вельмі проста. Кожную раніцу, знаходзячыся на працы, маліцца за цэлы дзень, за дасягненне мэтаў, якія павінны быць дасягнутыя, а таксама за сваіх супрацоўнікаў. У той час, калі ёсць праблемы, якія мы не ў стане пераадолець, варта спыніцца, каб прызнаць бяссілле, а затым звярнуцца па дапамогу. Калі мы атрымліваем яе – трэба дзякаваць і радавацца. І самае галоўнае – навучыцца думаць, што мы не з'яўляемся ўладальнікамі нашага бізнесу, але Ён ім з’яўляецца.

С.З.: Цікава, вы адчуваеце Божую дапамогу, а можа і Яго вядзенне ў прафесійнай дзейнасці?

М.Г.: Так. Для мяне гэта вельмі канкрэтная школа. Праца гэта месца, дзе Бог вучыць чалавека. Гэта як праца з Айцом, які штосьці паказвае, часам становіцца злы, часам дапамагае, а часам дазваляе нам нешта зрабіць, але па-ранейшаму забяспечвае нас сваёй бяспекай. Часта мне ўдаецца пазбегнуць цяжкіх сітуацый або знайсці выхад з безнадзейнай сітуацыі (каб так адбылося, мне трэба змагацца з цяжкімі сітуацыямі, якія часта патрабуюць вялікага даверу). Апошнія чатыры гады маёй прафесійнай працы – гэта штодзённы пераход праз цяжкія рашэнні, безнадзейныя сітуацыі, моманты поспеху і хвіліны адпачынку. У гэты час я пазбегнуў некалькіх вельмі сур’ёзных памылак – менавіта дзякуючы малітве і слухаючы Божага кіраўніцтва.

СЗ: Ці маюць хрысціянскія прадпрымальнікі магчымасць выкарыстоўваць якіясьці формы дапамогі, якія адпавядаюць для іх? Я маю на ўвазе навучанне, канферэнцыі, сходы хрысціянскіх бізнесменаў і г.д. Не маглі б Вы што-небудзь такое рэкамендаваць?

М.Г.: Ужо існуюць душпастырства бізнесменаў, хрысціянскія супольнасці і г.д., але я думаю, што ў бліжэйшыя некалькі гадоў з'явяцца больш канкрэтныя прапановы для хрысціянскіх бізнесменаў.

Адной з прапаноў з'яўляецца Фінансавая Адукацыя Crown (больш падрабязна аб гэтай ініцыятыве на старонцы www.crown.org.pl), якая займаецца прапагандаваннем біблейскіх прынцыпаў фінансавага менеджменту. Матэрыя, які прапаноўвае Crown можа стаць для многіх людзей у Польшчы новым, вельмі эфектыўным інструментам, які дапаможа ім не толькі ў бізнесе, але і ў вырашэнні больш шырокіх праблем забеспячэння будучыні сваёй і сваёй сям'і.

С.З.: Напрыканцы папрашу аб нейкай парадзе або заахвочванні для тых хрысціянаў, якія ўжо займаюцца бізнесам ці толькі збіраюцца да яго далучыцца.

М.Г.: Маёй парадай будзе паведамленне, якое апісваецца ў Кнізе Мудрасці і ў маёй інтэрпрэтацыі гучыць так: "Не шкадуйце грошай а ні часу для мудрасці, для шукання Божых шляхоў. Мудрасць забяспечыць вас поспехам ва ўсім, да чаго датыкнецца ваша рука".

А заахвочваннем няхай будуць тры абяцанні, дадзеныя Богам для тых, хто прымае Яго ўладу: мір, забеспячэнне, благаслаўленне. Калі якой-небудзь з гэтых трох рэчаў не будзе хапаць у вашым жыцці – спыніцеся і пачніце шукаць праўду!

Даведка: Марцін Гансёрак – выпускнік Універсітэту Эканомікі ў Кракаве, выпускнік Еўрапейскай Акадэміі Фінансавага Планавання, выпускнік Фінансавай Адукацыі Crown, выкладчык у Crown, прадпрымальнік, менеджэр адной з буйных страхавых кампаній, член каталіцкай школы евангелізацыі і хрысціянскага жыцця “En Christo”, муж прыгажуні-жонкі і бацька.

Інтэрв'ю: Славамір Затвардніцкі. 

Крыніца ekonomia.opoka.org.pl